* ( قُلْ هَلْ أُنَبِّئُكُمْ بِشَرٍّ مِنْ ذلِكَ مَثُوبَةً عِنْدَ اللَّه ) * ، بگو اى محمّد خبر دهم شما را بدتر ( 1 ) از اين بمثوبت و جزا و پاداشت ( 2 ) و عاقبت بنزديك خدا آن كس باشد كه خدا او را لعنت كرده باشد في قوله : * ( لُعِنَ ) * ( 3 ) * ( الَّذِينَ كَفَرُوا مِنْ بَنِي إِسْرائِيلَ عَلى لِسانِ داوُدَ وَعِيسَى ابْنِ مَرْيَمَ ) * ، و غضب عليه ، و بر او خشم گرفته باشد في قوله : ( و غضب عليهم و لعنهم و جعل منهم القردة و الخنازير ) ، و از ايشان كرده است بوزينگان ( 4 ) و خوكان . امّا قوله : * ( بِشَرٍّ مِنْ ذلِكَ ) * ، اين دوم ( 5 ) را نيز ( 6 ) خواند ( 7 ) و اگر چه اوّل بد نبود با ( 8 ) آن كه اين لفظ جايى استعمال كنند كه اوّل بد باشد و دوم بتر ، براى آن كه ايشان گفتند : ما راينا شرّا منكم ، بر وفق گفتار ايشان ، يعنى از ما بتر به زعم گفتار شما آنان باشند كه اين وصف دارند ايشان به همه حال بتر باشند ، و مثله قوله : قُلْ أَ فَأُنَبِّئُكُمْ بِشَرٍّ مِنْ ذلِكُمُ النَّارُ وَعَدَهَا اللَّه الَّذِينَ كَفَرُوا ( 9 ) ، و مثوبت ثواب باشد ، و مفعله و مقعله از بناهاى مصدر بود و اصل او من ثاب اذا رجع باشد و نصب او بر تميز است كقوله تعالى : أَنَا أَكْثَرُ مِنْكَ مالًا وَأَعَزُّ نَفَراً ، ( 10 ) و قوله : * ( مَنْ لَعَنَه اللَّه ) * ، و من موصوله است اين جا به معنى الَّذي * ( وَجَعَلَ مِنْهُمُ الْقِرَدَةَ ) * و جعل به معنى خلق است چنان كه [ 12 - ر ] آو وَجَعَلَ الظُّلُماتِ وَالنُّورَ ( 11 ) ، و عبد الطَّاغوت ، عامّهء قرّاء خواندند بفتح با و دال و نصب طاغوت على الفعل و المفعول و حمزه خواند عبد الطَّاغوت و گفت ( 12 ) به معنى عبد است ، يقال عبد و عبد كما يقال : سبع و سبع و فرد و فرد و أنشد « كسيف ( 13 ) الصّقيل الفرد » و وجهى دگر گفتند : قراءت او را حمل كنند بر آن كه اين لفظ جمع جمع باشد ، يقال : عباد و عبد ، كما يقال : ثمار و ثمر ، آنگه استثقال ( 14 ) كرد دو ضمّه را بر هم

--> ( 1 ) . مج ، مت ، وز ، لت ، مر : بتر . ( 2 ) . مج ، مت ، آف : پاداش . ( 3 ) . سورهء مائده ( 5 ) آيهء 78 . ( 4 ) . مج ، مت ، وز : بوزنگان . ( 5 ) . مر : دويم . ( 6 ) . آف ، لت ، مر : بتر . ( 7 ) . مج ، مت ، وز : خوانند . ( 8 ) . مج ، مت : تا . ( 9 ) . سورهء حج ( 22 ) آيهء 72 . ( 10 ) . سورهء الكهف ( 18 ) آيهء 34 . ( 11 ) . سورهء الانعام ( 6 ) آيه 1 . ( 12 ) . مت : گفتى . ( 13 ) . لت ، مر : كيف . ( 14 ) . اساس ، آن : استسقال ، با توجه به مج تصحيح شد .